PARTNER DZIENNIKARZA PRACUJĄCEGO Z EDWARDEM SNOWDENEM ZATRZYMANY NA 9 GODZIN

Standard

David Miranda, partner Glenna Greenwalda, dziennikarza znanego ze ścisłej współpracy z Edwardem Snowdenem, został zatrzymany przez angielską policję na Londyńskim Heathrow w niedzielę rano, gdzie poddano go dziewięciogodzinnemu przesłuchaniu.

Glenn Greenwald, prawnik i dziennikarz brytyjskiego Guardiana, wieloletni krytyk programów inwigilacyjnych zachodnich specsłużb, najbardziej wsławił się pierwszoplanową rolą w największym wycieku tajnych informacji w historii potężnej amerykańskiej agencji wywiadowczej NSA (ang. National Security Agency – Agencja Bezpieczeństwa Narodowego). Był on jednym z dwóch dziennikarzy, którym Edward Snowden przekazał zbiór ściśle tajnych dokumentów wykradzionych specsłużbie. Materiały zawierały m.in. szczegóły programów masowej inwigilacji.

Greenwald zatrzymanie swojego partnera skomentował w poniedziałek na łamach Guardiana, nazywając je „znaczną eskalacją ataków wymierzonych w dziennikarstwo jak i towarzyszący mu proces zdobywania informacji”. Powiedział też, że decyzja brytyjskiej policji „była w oczywisty sposób motywowana chęcią zastraszenia tych z nas, którzy piszą o NSA i jej odpowiedniku w Wielkiej Brytanii – GCHQ”.

Współpraca albo więzienie

Davida Mirandę zatrzymano o 8:05 zanim zdołał przesiąść się na lot do Brazylii, gdzie mieszka wraz z Greenwaldem. Skonfiskowano nie tylko należące do niego płyty DVD, ale i telefon komórkowy, komputer przenośny, dwa nośniki danych USB, dysk zewnętrzny i inne elektroniczne urządzenia jakie posiadał, w tym konsolę do gier i nowo zakupione telefony.

Według jego własnej relacji, funkcjonariusze zmusili go do wyjawienia haseł do komputera i komórki. „Powiedzieli, że mam obowiązek odpowiedzieć na wszelkie pytania i wielokrotnie używali słów ‘więzienie’ i ‘komisariat’”. Jak mówi, w przesłuchaniu brało udział łącznie 7 agentów, którzy zadawali mu pytania na temat jego „całego życia”. Mirandzie odmówiono tłumacza (wolał porozumiewać się ojczystym portugalskim) i nie wyrażono zgody na to, by zapisywał zadawane pytania. Dostęp do prawnika uzyskał dopiero na godzinę przed zakończeniem przesłuchania.

Brazylijczyka przesłuchiwano 9 godzin – maksymalną ilość czasu na jaki pozwala Ustawa o Terroryźmie (2000), na którą przy zatrzymaniu powołały się brytyjskie służby. Bez wątpienia był to wyjątkowy przypadek, biorąc pod uwagę, że tylko 0.06% osób zatrzymywanych na mocy tej ustawy przesłuchiwano dłużej niż 6 godzin (1).

Jak powiedział Guardianowi David Anderson, niezależny ekspert recenzujący przepisy antyterrorystyczne, na mocy tego zapisu policji wolno zatrzymać i przesłuchać „każdego (…) bez potrzeby zaistnienia jakichkolwiek podejrzeń”. Przesłuchanie z tytułu tej ustawy, która obowiązuje tylko w strefach granicznych – m.in. na lotniskach, ma odbywać się wyłącznie w celu ustalenia czy przesłuchiwany jest terrorystą. Jeśli po zakończeniu procedury policja uzna, że przesłuchiwany niewystarczająco z nimi współpracował, może on trafić do więzienia.

„Wysoce drażliwe materiały” w posiadaniu Mirandy

Miranda w dniu zatrzymania zmierzał do swojego domu w Rio De Janeiro, gdzie mieszka z Greenwaldem. Wracał on ze spotkania z przebywającą w Berlinie Laurą Poitras – reżyserką, dziennikarką i bliską współpracowniczką Greenwalda. To z nią, oprócz dziennikarza Guardiana, skontaktował się Snowden w sprawie zamiaru ujawnienia tajnych dokumentów.

Brytyjskie MSW, po zdecydowanym nacisku środowisk politycznych, zmuszone było wytłumaczyć kontrowersyjną decyzję policji, której początkowo nie chciało komentować. Jak podał we wtorek po południu Guardian, rzecznik Home Office powiedział, że zatrzymany w niedzelę Miranda był w posiadaniu „wysoce drażliwych, skradzionych materiałów które mogłyby przydać się terrorystom”. W tym świetle, jak uważa ministerstwo, 9-godzinne zatrzymanie partnera znanego dziennikarza i konfiskata posiadanych przez niego  nośników danych jest w pełni uzasadniona.

Guardian nie ukrywa, że w tym pracowitym dla niego okresie Greenwald korzysta z pomocy partnera. W jednym z artykułów opisujących zajście otwarcie stwierdza się, że gdy doszło do zatrzymania, Miranda jako kurier przewoził (bliżej nieokreślone) materiały dla Greenwalda. W wypowiedzi dla mediów stwierdził: “To oczywiste dlaczego mnie zatrzymali. To dlatego, że jestem partnerem Glenna. Bo wybrałem się do Berlina. Bo Laura tam mieszka. Myślą więc, że jestem głęboko zamieszany.” –mówił – „Ale nie gram tu roli. Nie przeglądam dokumentów. Nie wiem nawet, czy w tym co przewoziłem były jakieś dokumenty. Może to było na potrzeby filmu nad którym pracuje Laura.”

Jak mówią prawnicy Mirandy, na urządzeniach skonfiskowanych przez władze znajdowały się „poufne materiały dziennikarskie, które nie powinny być zatrzymywane”.  Co więcej, zastosowanie przepisów Ustawy o Terroryźmie w tym przypadku stanowi według prawników „celowe ominięcie” ustawowych procedur przewidzianych w przypadkach gdy policja chce uzyskać dostęp do poufnych informacji dziennikarskich. W takich sytuacjach służby zwykle muszą prosić o zgodę sąd. Prawnicy, których zatrudnił Guardian, nazywają działania policji „bezprawnymi” i zapowiadają pozew.

Opinię prawników podziela Charles Falconer, polityk, który pełnił funkcje w rządzie Tonego Blaira i który pomógł wprowadzić Ustawę o Terroryźmie w 2000 roku. Według niego władze brytyjskie przekroczyły swoje uprawnienia. „[Ta ustawa] nie została przegłosowana z myślą o ludziach takich jak David Miranda„ – pisał w środę w Guardianie – „Funkcjonariusze wiedzieli, że Miranda nie jest terrorystą, ale mimo wszystko go przetrzymywali”.

(1) Informacja zaczerpnięta z dokumentu opublikowanego we wrześniu ubiegłego roku przez brytyjskie MSW: https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/157896/consultation-document.pdf

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s